زیره

زیره : ادویه ای آشنا
زیره از معروف ترین ادویه های مورد استفاده اقوام بشر می باشد که در کشور عزیزمان از دیرباز در سطح وسیع کشت می گردد و هم اکنون ایران در کنار چین، هند و برخی کشورهای آمریکای مرکزی از بزرگترین تولیدکنندگان این گیاه دارویی و ادویه ای محسوب می گردد.
زیره در ترکیب پودرهایی چون “کاری”، “چیلی” و “گارام ماسالا” (از پودرهای ادویه ای سنتی شمال هند) بکار می رود. همچنین این ادویه در تولید انواع پنیر و نان نیز استفاده می گردد. زیره در بسیاری از غذاهای مناطق شمال غربی چین که غالباً مسلمان نشین هستند بسیار رایج است. استفاده از زیره نه تنها موجب حذف بوی ناپسند گوشت قرمز و ماهی گردیده بلکه خواص ضد میکروبی آن که در دمای بالای پخت نیز محفوظ می ماند، باعث ضد عفونی آنها می شود.
همچنین در بسیاری از غذاهای شمال آفریقا (از قبیل راس الحانوت، لبلابی و مرگز) از زیره استفاده می شود. این ادویه در آمریکای مرکزی که ابتدا توسط استعمارگران اروپایی برای کشت به آن مناطق برده شد در غذاهایی چون “گاسپاچو”  و “امپناداس” استفاده می گردد.
در آلمان زیره را به همراه کلم رنده شده، آب پز می کنند و در ایران زیره را به همراه چای دم کرده می نوشند و یا به عنوان چاشنی در غذا استفاده می کنند.


ترکیبات زیره
دانه زیره حاوی 2/5 تا 4 درصد اسانس می باشد. اسانس زیره که از تقطیر دانه له شده آن بدست می آید در صنایع عطرسازی و غذایی مصرف می گردد. مهمترین جزء اسانس زیره “کومین آلدئید” نام دارد که اثرات ضد باکتریایی زیره به آن منسوب است. زیره همچنین حاوی پروتئین، کربوهیدرات، روغن و عناصر کلسیم، فسفر و آهن است.


خواص دارویی زیره
هر چند در طب سنتی چین این گیاه برای تقویت طحال و کبدگرم استفاده می گردد ولی مهمترین خواص دارویی زیره خاصیت ضد نفخ این گیاه است.


 زیره محرک تولید آنزیم های گوارشی
زیره دستگاه گوارشی را فعال کرده، باد شکم را کاهش می دهد و باعث تسکین استفراغ و اسهال می گردد. زیره آب اضافی دستگاه گوارش را به خود جذب می کند و استفاده از دمنوش آن بویژه بعد از خوردن غذاهای سنگین باعث کاهش نفخ معده می گردد ولی برای افرادی که سوزش روده و یا زخم معده دارند توصیه نمی گردد. در کشور مجارستان بعد از تولد نوزاد و در زمان ترخیص از بیمارستان یک بسته کوچک حاوی زیره به مادر اعطاء می شود تا با مصرف آن علاوه بر شیر افزایی، کولیت روده در نوزاد نیز از طریق مصرف شیر مادر کاهش یابد.


 زیره مقوی قلب
زیره با فعال کردن جریان گردش خون و با کاهش کلسترول موجب تقویت قلب می گردد، بویژه در افرادی که دچار ضعف قلب ناشی از تنیدگی (استرس) و یا افزایش سن می باشند.
زیره برای افراد مبتلا به ایسکمی (کم رسیدن خون به اندام یا ناحیه ای از بدن) بسیار مناسب است. همچنین مصرف آن برای رفع التهابات ناشی از اِدِم توصیه می گردد.


 زیره مقوی رحم
زیره به همراه جعفری و رازیانه برای تقویت رحم بویژه بعد از زایمان توصیه می گردد، همچنین شیر افزا بوده و شیر را خالص و روان می کند.


 زیره ضد تب
زیره با فعال کردن ترشح آنزیم های گوارشی، دستگاه گوارش را به تدریج فعال نموده و با کمک به دفع فضولات (که خود عامل افزایش دمای بدن می باشند) باعث کاهش تب می گردد.


 زیره موجب بهبود عملکردهای ادراکی ذهن
زیره با تنظیم سیستم عصبی، موجب افزایش عملکرد ادراکی و در نتیجه باعث افزایش هوش و فهم می شود.

زیره برای از بین بردن بوی بدن دهان
جویدن زیره بعد از غذا برای از بین بردن بوی بد دهان ناشی از مصرف سیر و یا پیاز بسیار مناسب می باشد. همچنین خواص ضد میکروبی آن باعث از بین رفتن باکتری های دهان می شودکه خود یکی از عوامل بوی بد دهان محسوب می شود.


 زیره: کمک به کاهش وزن
مصرف زیره با کمک به افزایش سوخت و ساز بدن و با کاهش کلسترول و قند خون از بروز چاقی جلوگیری می کند. به خصوص مصرف همزمان آن با لیموترش موجب افزایش اثرات ضد چاقی آن می گردد.


 زیره: ضد سرطان
خواص ضد سرطانی زیره توسط محققین هندی مورد تأکید قرار گرفته است. زیره با افزایش فعالیت سوخت و ساز بدن باعث از بین رفتن سموم گردیده و از اینرو عامل ضد سرطان محسوب می گردد.
تحقیقات انجام شده در انستیتو سرطان هند موید این امر می باشد.
هر چند زیره سبز از دیرباز در کشورمان تولید و مصرف می شده است و حتی از اقلام مهم صادراتی محسوب می گردد ولی علاوه بر زیره سبز، زیره کرمان با نام علمی Bonium persicum  و زیره سیاه با نام علمیCarum carvi 
نیزبا خواص کم و بیش مشابه وجود دارند .

هم اکنون افشره زیره یکی از فرآورده هایی است که با کیفیت عالی از زیره سبز تولید و به بازار عرضه شده است و حاوی اثرات سودمند این گیاه دارویی است.

/ 0 نظر / 10 بازدید