پروژه ی علمی درمورد گل میخک

       بشر از قرن شانزدهم روی اصلاح میخک  کار کرده است .دالمایس Dalmais)) گلکار فرانسوی اولین میخک با گل دهی ممتد را در سواحل مدیترانه ای ریویرا(Riviera)اصلاح وتولید کرد .شدت نور وسایر شرایط محیطی در این منطقه برای تولید میخک ایده آل است .در حال حاضر نیز کشت وتولید میخک در این مناطق ادامه دارد .دراواسط قرن 19به نژادگران در ایالات متحده آمریکا انواع امریکایی یا استاندارد میخک را معرفی نمودند که کولتیوار Sim"" نیز از آن جمله می باشد. کولتیوار William sim که در سال 1938 یا 1939 توسط William sim  تولید شد،بزرگترین وبهترین خدمت به بازار گل محسوب می شود.برخی از متخصصین میخک ویلیام سیم را به عنوان بهترین رقم معرفی شده تا به امروز می دانند. واریانتاها اسپورتهای جدیدی از این رقم هر ساله در دنیا عرضه می شود.  

       تا دهه1980 تولیدگل بیشتر به کشورهای مصرف کننده اصلی مثل ایالات متحده ، ژاپن وآلمان محدود می شد،

ولی به تدریج کشت وکار این گل در کشورهایی که زمینه تولید درآن پایین تر بود شروع شد. بطوری که در حال حاضر عمده ترین کشورهای تولید کننده میخک عبارتند از: کلمبیا ، فلسطین اشغالی،کنیا واسپانیا . میخک های تولیدی در این کشورها به سمت کشورها ومناطق شمالی تر حمل می شوند. به طوری که قسمت اعظم میخک های مورد نیاز بخش های شمالی آمریکا وارداتی هستند.

1-1 آمار گل شاخه ای میخک در سال1381 در ایران :

       با نگاهی به آمار تولید گل شاخه ای میخک در سال 1381(جدول شماره 1 ) می بینیم که از حدود 90 هکتار مزرعه میخک موجود در کل کشور، بیش از 88 هکتار آن در استان های  مرکزی وتهران قرار دارد .از 2 هکتار باقی مانده یک هکتار آن در استان خراسان وجود داشته و25 استان دیگر تنها یک هکتار از مزرعه تولید گل میخک را به خود اختصاص داده اند.تمرکز وتجمع مزارع تولیدی در یک استان ویا یک منطقه مزایا ومعایبی را در بر دارد. از مزایای آن استفاده بهینه وموثر از امکانات ،تجارب ونیروهای متخصص، دسترسی سریع وارزان به مراکز فروش محصول ، برنامه ریزی مدیریت وهدایت موثر مجتمع ها ومزارع تولیدی را می توان نام برد . اما مشکلات ومسائلی که ممکن است در چنین شرایطی ایجاد شود عبارت از : گسترش سریع وراحت آلودگی ها وآفات ،دوری از برخی بازارهای مصرف وافزایش هزینه های حمل ونقـل، خطرات وهزینه های ناشی از تغییرات شدید اقلیمی ، مشکلات احتمالی ناشی از تغییرات اجتماعی، سیاسی وگسترش محدوده های شهری وصنعتی می باشد . با رعایت شرایط اقلیمی کشور ، استان های سردسیری مثل استان های شمال غرب کشور برای تولید تابستانه میخک مناسب تر هستند ، در صورتی که استان های جنوبی مناسب تولید محصول زمستانه هستند .هر چند که بسیاری از نقاط کشور با احداث گلخانه وایجاد شرایط مناسب تولید ،استعداد لازم برای تولید اقتصادی این محصول را دارا هستند ، ولی یک گلکار موفق کسی است که با دور اندیشی بهترین اقلیم  ومنطقه را با رعایت جوانب دیگر مثل بازار ،حمل ونقل، امکانات تولید وغیره انتخاب نماید.  

جدول شماره 1- آمار گل شاخه ای میخک درسال 1381

 

 

ردیف

 

 

 

 

نام استان

مساحت فضای

باز

(m2)

مساحت

زیر

پوشش

گلخانه ای

(m2)

کل سطح

زیر کشت

(m2)

 

 

میزان تولید

(شاخه)

عملکرد

(شاخه بر متر مربع)

تعداد

تولید

کننده

(نفر)

1

آذربایجان شرقی

_

1650

1650

156500

94

5

2

آذربایجان غربی

500

100

600

_

_

_

3

اردبیل

_

10

10

500

50

_

4

تهران

19486

394460

413946

44351370

110

82

5

چهارمحال بختیاری

100

_

100

2000

20

1

6

خراسان

1500

9500

11000

2200000

200

6

7

سمنان

_

900

900

114000

127

1

8

فارس

950

1900

2850

342000

120

_

9

گیلان

_

700

700

4000

7/5

1

10

مرکزی

_

470000

470000

68000000

144

_

11

همدان

500

_

500

100000

200

2

جمع کل

23036

879220

902256

115270370

127

98

2-مشخصات گیاه شناسی

      میخک گیاهی  چندساله می باشدکه دارای برگهای  خطی(Linear) تانیزه ای(Lance)، طول برگها 13-5/1

سانتیمتر،برگهامتقابل وساده ،برگهاسبزمتمایل به خاکستری،باریک،پایدارومقاوم است.

کاسه گل از5کاسبرگ به هم پیوسته ساخته شده،زیرکاسه گل کاسه کوچک ضمیمه(Calicule) وجوددارد.

عمرگل:4هفته،دامنه رنگ گلها درمیخک وسیع است.

رنگ گل ها:سفید،صورتی،قرمز،بنفش و......

قطرگل ها 3 تا5 سانتیمتراست.

ارقامی ازگل های دارای سایه هاازرنگ قرمزوصورتی نیزوجوددارند.رنگ دلخواه را می توان بارنگ زدن گل های سفید ایجادکرد.

عطرخاص گل میخک وعمرگلدانی(Vaselife) طولانی ، ازدیگرویژگی های متمایزاین گل درمقایسه باسایرگلهااست.

جام گل ازپنج گلبرگ تشکیل یافته که لبه آنهابه سمت خارج برگشته ودندانه داراست.جام گل درمیخک حقیقی نبوده وازتغییرشکل نافه گل حاصل شده است که به آن گلبرگ نما (tepal)گفته می شود که تعداد آن درکولتیوارهایی ازمیخک به 60 عدد می رسد.

گل آذین گرزن دوسویه،گلها نر- ماده،گرده افشانی بوسیله حشرات انجام گرفته(آنتوموفیل) وخودبارور(اتوگام) می باشند.

شاخه گل دهنده درمیخک به یکی ازدوشکل می تواند باشدیاجوانه های گل که روی شاخه های کوتاه جانبی تشکیل شده حذف می گردندتابه یک گل انتهایی اجازه بزرگ شدن داده شود(نوع استاندارد)یااینکه جوانه گل انتهایی درمراحل اولیه حذف می گرددتاباعث تحریک بیشتررشد درگلهای جانبی گردد که این عمل باعث تولید یک ساقه گل دهنده مرکب می گردد،(نوع مینیاتور یااسپری).

اغلب میخکها دیپلوئید می باشند(30 =2n ) انواع تتراپلوئیدآن دارای گلهای بزرگتری بودوساقه محکم ترازانواع دیپلوئید تولید می کنندامابه علت باروری کمتربه ندرت کشت می گردند.[10]

1-2 منشاء وتنوع ارقام درگل میخک

     جنس  Dianthus  با حدود 300 گونه یکساله ،دو ساله وچند ساله بومی نواحی مدیترانه ای ،جنوب اروپا تا آسیای مرکزی است.سه گونه از این جنس در گلکاری اهمیت زیادی دارد.گونه D.caryophyllus بعنوان میخک استاندارد در تولید گلهای شاخه ای استفاده می شود .گونهD.carthusianorum به ارتفاع حدود60 سانتیمتر بعنوان گیاه گلدانی استفاده می شود.

گونهD.barbatus باگلهای ریزخوشه ای به عنوان گل شاخه ای وباغی مورد استفاده قرارمی گیرد.

برای تولیدگلهای شاخه ای ازگونه اول وسوم بیشتراستفاده می شود،ودرحال حاضربیشترارقام تجاری میخک مربوط به این دوگونه هستند.

1-2-2 تیره گل درمیخک

       تیره میخک به راسته سانتروسپرمال وزیرراستهCaryophyllales تعلق دارد.گیاهان این راسته دارای دانه هایی باجنین خمیده ونعل اسبی شکل است که نام سنتروسپرمال رانیزازآن گرفته اند.این راسته دارای چندین زیرراسته است.

مشخصات تیره میخکCaryophyllaceae

     گیاهانی علفی وبوته ای هستند وگاه باانشعابات وشاخه های فشرده بوته های بالشتکی یاکوسنی شکل راتشکیل می دهند. برگهاساده بدون دندانه، باریک،کشیده یادرفش مانند،دارای گوشوارک ویافاقدآن است.درگیاهان این تیره برگهامعمولاً فاقددمبرگ هستند ودرقاعده بهم متصل وساقه درمحل اتصال آنها متورم وبرجسته می شوند.گل آذین عموماً گرزن دوسویه باگلهای نرماده،گاهی نیزتک جنس ویاپلی گام هستند.

گلپوش ساده یامضاعف،کاسه دارای 5 قطعه آزادیاکم وبیش بهم ییوسته، جام گل همیشه آزاد،گلبرگها ناخنک داریابدون آن جام درسطح درونی ودرناحیه گلو دارای زایده ای ناخنکی است که ازکاسه قابل تشخیص است. تعداد پرچمها متغیروبرابر باقطعات سایرحلقه ها یاکمترازآنها است.

مادگی دارای تخمدان زبرین یانیمه زیرین مرکب از1تا5 برچه به هم پیوسته است.

 

2-2-2 جنس های تیره میخک درایران

1- جنس دیافانوپترا

     گیاهان نیمه چوبی، کوتاه باشاخه های سفید عاجی،بند بندی درناحیه بندها بسیارضخیم،دارای برگهای متقابل ،خطی ودرانتها مدور.کاسه گل درقاعده برآمده ولوله ای درانتها فشرده، گلبرگها صورتی،پرچمها10 عدددارای میله های نازک ونخی .تنهاگونه این جنس دیافانوپتراخراسانیکا است که محل رویش آن رباط سفیدبین مشهد وتربت حیدریه درخراسان ذکرشده است.

2- جنس وله زیا

گیاهانی یکساله،کم وبیش کرکدار،دارای برجستگی های غده ای شکل درسطح اندام باشاخه های محکم وبرگهایی باریک وخطی ونوکدارهستند وگلهایی صورتی بادمگل کوتاه دارند.کاسه گل فاقدکاسبرگ،گلبرگها ناخنک داراست.این جنس نیز فقط یک گونه به نام وله زیاریژایدا دارد که درتهران واطراف آن می روید.

 

3- (دیانتوس)

     گیاهانی یکساله یا چند ساله ،با برگهای کامل، معمولاً نازک و گندمی هستند.کاسه گل لوله ای با رگبر گهای متعدددر راس دارای دندانه و در قاعده بین2تا16 برگه فلسی محصور شده است.

گلبرگها کامل،دندانه دار یا کنگره دار هستند.میوه به صورت کپسول است.این جنس24 گونه دارد که در آذربایجان ،شمال وارتفاعات البرز ونواحی جنوبی وشرقی ایران می روید .

4- جنس تونیکا

     گیاهان علفی ،بدون کرک ،محکم،دارای گلهای کوچک وبرگهایی باریک مشابه برگهای جنس میخک است . این جنس با جنس میخک فقط در گلبرگها اختلاف دارد که بطور نا محسوس وبه تدریج کشیده وباریک وبه زبانک منتهی می شود .این جنس 3 گونه داردکه درزمینهای شنی ورسی ارومیه ،خوی،صوفیان ،ارتفاعات ودامنه های دره چالوس می رویند.

5- جنس کلروسکیا

      گیاهانی یکساله،مشابه جنس تونیکا ولی در گلهای مجتمع در کاپیتول یا گل آذین سر مانند و همچنین در کاسه فلسی و متورم که دارای دو فلس با 15 رگبرگ است با آن تفاوت دارد.در این جنس فقط یک گونه کولروسکیا پرولیفرا را در آذربایجان و در قره داغ ذکر کرده اند. 

6- جنس گل صابونی

       گیاهان یکساله یا چند ساله ،پایا

/ 0 نظر / 225 بازدید