نظام صنفی کارهای کشاورزی شهرستان محلات
هویت بخشیدن به کشاورزان زحمت کش
۱۳٩۱/٩/٧
تناوب ... نظرات() 

تناوب

تناوب عبارت است از کشت پشت سرهم گیاهان مختلف در یک قطعه زمین بر اساس نظم و ترتیب خاص.

توالی محصولات :

گیاهان وجینی درجه 1:این گیاهان به ساختمان خاک حساسیت زیادی دارند و کشت وکار آنها پرزحمت بوده و از لحاظ اقتصادی بازده بالا دارند،در ابتدای تناوب قرار می گیرند مانند سیب زمینی ،پنبه،چغندر قند،آفتابگردان ،سبزیجات و گیاهان جالیزی.

گیاهان وجینی درجه 2:این گیاهان به ساختمان خاک حساسیت کمتری داشته و تولید مطلوبی دارند و بعد از وجینی های درجه یک قرار می گیرندمانندذرت،توتون وبادام زمینی.

گیاهان وجینی درجه 3:این گیاهان به ساختمان خاک مقاوم تر هستند و بعداز گیاهان وجینی درجه 2 قرار می گیرند مانند گلرنگ ،کنف ،کلزا ،برنج،غلات،سورگوم.

ترتیب گیاهان در تناوب به این صورت است که ابتدا گیاهان وجینی درجه 1سپس وجینی درجه 2ودر آخر گیاهان وجینی درجه 3را می کارند.

حبوبات بین گیاهان وجینی و یا بجای درجه 3قرار می گیرندو اگر دو گیاه درجه 3داشته باشیم حبوبات بعداز آنها کشت می گردد تاکمبود مواد غذایی رادر خاک جبران کند.

هیچگاه دو گیاه خانواده لگوم مثل یونجه ،شبدر را به علت تثبیت بیولوژیک ازت پشت سرهم نمی کارند.

اگر هدف کود سبز یا علوفه باشد گیاه مورد نظر باید در ابتدای تناوب قرار گیرد. مثلا"یونجه در ابتدای تناوب باعث افزایش ازت خاک گشته و کشت های بعدی از ازت موجود استفاده بهتری خواهند کرد.

همواره آیش رانیزدر ابتدای تناوب قرار می دهند تا رطوبت در خاک برای کشت های بعدی تهیه شود و بافت خاک نیز بهبود یابد.

ذرت دانه ای یا پنبه در کاشت گندم وجو ایجاد اختلال می کند .دراین شرایط لازم است بعد از پنبه ،چغندر قند یا ذرت نسبت به کاشت یک محصول بهاره سرما دوست و زودرس اقدام کرد.

برای گیاهان چند ساله مثل یونجه و گیاهانی  که ریشه عمیق دارند زمین باید خوب تهیه شود و در تناوب بندی دقت زیادی شود.مثلا"تناوب یونجه –گندم –اسپرس-گندم یا گندم پاییزه –آیش –گندم بهاره –آیش

چغندر –شبدر-گندم –چغندر یا گندم پاییزه –ذرت علوفه ای –یونجه –گندم

درنظر گرفتن تناوب 50درصد غلات،25درصد علوفه ویا حبوبات و 25درصد گیاهان وجینی بهترین نوع تناوب می باشد.

کاشت متوالی یک گیاه در یک قطعه زمین باعث می شود مواد غذایی همواره از یک عمق خاک دریافت شود،لذا خاک رطوبت و مواد غذایی خود را درآن افق از دست می دهد.بافت وساختمان خاک نیز به خاطر یکسان بودن عملیات خاک ورزی از بین می رود.همچنین کاشت متوالی یک گیاه در یک قطعه زمین باعث شیوع آفات و بیماری ها شده و مبارزه با علف های هرز را بسیار مشکل می سازد .مهمترین مسئله در تناوب این است که گیاهان برروی هم اثر سوءنداشته باشند و یکدیگر را کامل کنند. مثلا"حبوبات  بویژه نخود اثر سوءبرروی دیگر حبوبات دارد،لذا کشت پشت سرهم  حبوبات توصیه نمی شود.